Wiskitki

data ostatniej aktualności strony: środa, 19 października 2016

Do pierwszej ćwierci XIII w. dzieje Wiskitek nie są nam znane. Nie zachowały się bowiem z tych odległych czasów odpowiednie wiadomości źródłowe.
Pierwsza wzmianka o Wiskitkach pochodzi z 1221 r. W tym roku Konrad –  książę mazowiecki, nadając klasztorowi czerwińskiemu wieś Koskowo, akt tej darowizny wystawił w Wiskitkach. Ponieważ książę podczas wydania tego dokumentu przebywał w Wiskitkach można przyjąć, że zalążkiem później rozbudowanego osiedla był dworzec, a może i gródek książęcy będący rezydencją księcia jego dworu w czasie polowania na grubego zwierza.
W późniejszych latach dworzec ten został znacznie rozbudowany, aby mógł pomieścić nie tylko przebywającego coraz częściej w Wi-skitkach księcia wraz z rodziną, lecz także dostojnych gości, jak np. w latach 1410, 1422, 1433 króla Władysława Jagiełłę.
Do wiskickiego dworu i puszczy przybywali na polowania także inni królowie polscy: Kazimierz Jagiellończyk, Jan Olbracht, Zygmunt Au-gust i zapalony myśliwy Stefan Batory.
Przy rezydencji panującego, a Wiskitki taką okresową rezydencją by-ły przez kilka stuleci, wzrastało osiedle. Zaszła więc potrzeba wybu-dowania tam kościoła. Wzniesiony w drugiej połowie XII lub pierw-szej ćwierci XIII w., ten pierwszy, zapewne drewniany kościół w Wi-skitkach, wkrótce stał się ośrodkiem parafialnym dla najbliższych wsi, co nie pozostało bez znaczenia dla dalszych dziejów tego osiedla.
Kościół ten, wielokrotnie naprawiany, w drugiej połowie XVI wieku (1552 r.) albo spłonął, albo całkowicie podupadł ze starości. Na jego miejsce ówczesny proboszcz wiskicki, ks. Wawrzyniec Gorlicki, dzie-kan płocki, następnie biskup poznański, około 1585 roku własnym sumptem wzniósł nowy, murowany, prawdopodobnie w stylu póź-nogotyckim gmach kościelny.
Nazwa „miasto Wiskitki” została użyta po raz pierwszy w 1349 r. Wiskitki prawa miejskie zyskały w XIV w., a utraciły w XVI. Odzyskanie statusu miejskiego nastąpiło po ożywieniu gospodarczym w 1595 r.
Z nieznanych bliżej przyczyn nie zdołały Wiskitki utrzymać się dłużej jako miasto i w XVI wieku spadły do rzędu wsi. Upadek Wiskitek związany jest prawdopodobnie z jakąś nieznaną lub niezapisaną w dokumentach klęską. Ponownie odzyskały prawa miejskie w 1595 r. W tym też roku Zygmunt III nadał miastu herb przedstawiający „głowę tura czarnego na czerwonym tle, nad głową zawieszony topór ze złotym trzonkiem, ostrzem dotykającym głowy między rogami. Głowa tura w herbie miasta symbolizowała ówczesny dla tej części Mazowsza stan, który przysporzył sławy Wiskitkom”.
Podczas „potopu szwedzkiego” i wojny północnej w latach 1700 – 1721 miasto zostało zniszczone. Mimo odbudowy w XVII i XVIII w. Wiskitki nie odzyskały dawnego znaczenia.
1 czerwca 1869 roku, władze carskie swoim ukazem pozbawiły praw miejskich 338 miasteczek na liście tej znalazły się także Wiskitki.
Z początkiem II wojny światowej miejscowość utraciła swoją samo-dzielność administracyjną poprzez utworzenie Gminy Żyrardów – Wiskitki.
Dzieje Wiskitek rozpoczynają się w 1221 r., w dokumentach z 1297 r. Występują pod nazwą Wyskyth. Są jednym z najstarszych miast na Mazowszu, posiadającym prawa miejskie od 1349 r.
Wiek XIX przyniósł trzy wydarzenia o dużym znaczeniu dla losów Wiskitek. Są nimi: założenie Żyrardowa, wybudowanie kolei warszawsko-wiedeńskiej i drogi bitej Wiskitki – Żyrardów.
W 1939 r. utworzono gminę Żyrardów – Wiskitki. Tym samym Wiskitki utraciły ostatni atrybut samodzielności prawno administracyjnej. Jednocześnie miejscowość ta była niezbędnym uzupełnieniem dla Żyrardowa, dawała mu namiastkę ciągłości historycznej.
W latach II wojny światowej nastąpił drastyczny spadek liczby lud-ności, gdyż po wojnie Wiskitki liczyły zaledwie ok. 50% stanu przed-wojennego. W miasteczku zamarł handel i rzemiosło.
Zgodnie z nowym podziałem administracyjnym wsi, z dniem 1 stycznia 1973 r. Wiskitki stały się siedzibą Urzędu Gminnego.